Бундан чамаси бир йил олдин, аниқроғи 2025 йилнинг 5 июнь оқшоми Ўзбекистонда миллионлаб футбол ихлосмандлари учун унутилмас кун, тарихий воқелик сифатида ёдда қолди. Оддий айтганда, бу сана жонкуяр халқимиз учун одатий кун, ёки тақвимдаги яна бир рақам эмас, балки бутун бир миллатнинг 30 йиллик орзулари ушалишининг манзили, миллионлаб ўзбек юракларининг бир вақтда уришини бутун дунё эшитган кун эди! Зотан, ўша оқшомда йигитларимиз фақатгина тархий натижа қайд этиш билан чекланиб қолмай, олис ўтмишда Баҳрайн билан баҳсли ўйинлардан кейин кўз ёш тўккан мухлислар, Иорданияга қарши пенальтилар сериясида синган орзулар ва ҳар гал «кейинги сафар, албатта чиқамиз» деган умид билан яшаган авлодлар қиссасига чиройли якун ясашди. Бу ёғи эса энди янги саҳифа...

Тўғри, БААга қарши Абу-Дабида ўтказилган ўша баҳс­да ҳисоб очилмади. Майдонда ҳеч қандай сенсацион ҳисоб ҳам қайд этилмади. Аммо айнан шу куни Ўзбекистон футболи ўз тарихидаги энг буюк ғалабани қўлга киритди. Биз жаҳон чемпионатига чиқдик! Бир қарашда оддий туюладиган шу биргина жумланинг ортида қанча алам, қанча изтироб, орзиқиб кутилган кунлар, ушалмай қолган орзулар борлигини кўпчилик яхши билади. Чунончи мазкур муваффақият бир кечада пайдо бўлиб қолгани йўқ. Эҳтимол ўша онда кимдир остидан ёш оқаётган кўзойнагини тўғрилаган бўлди, кимдир юзини беркитиб олди, яна кимдир... сажда қилди, кимдир сукут сақлади, кимдир осмонга қаради, кимдир отасини қучди, кимдир фарзандини бағрига босди. Хуллас, ҳиссиётлар авж паллада жўш урди. Чунки бу футболдан каттароқ туйғу - фахр ва ватанпарварлик руҳи эди. Ким билади дейсиз, балки ўша оқшом мамлакатнинг энг чекка қишлоғидаги бир бола ҳам телевизор қаршисида ўтириб осмон-осмон орзуларга эрк бергандир. Ҳа, эҳтимол ҳозир унинг оёғида қимматбаҳо бутси йўқдир. Эҳтимол, ҳар куни чанг босган майдонда тўп тепар. Лекин у биладики, энди ўзбек футболчиси учун жаҳон чемпионатига чиқиш эртак эмас. Энди бунга ишонса бўлади. Мана гап қаерда? Демак, бу натижа нафақат бугунги кун, балки келажак учун, ҳатто ҳали туғилмаган авлодлар, орзу қилишдан чарчамаган халқ учун ҳам керак эди. Биз-ку майли, ўша ҳал қилувчи дақиқаларда майдондаги футболчиларнинг юраги қандай урганини бир тасаввур қилинг...

Аммо таассуфки, кўпчиликда 2025 йилнинг 5 июнь оқшомидаги кўз ёшлар, ўша ҳаяжон, титроқ, чексиз фахр туйғуси ва миллионлаб қалблардан бир вақтнинг ўзида чиққан буюк жумлалар ўрнини бугунга келиб, «Бориб нима қиламиз пул сарфлаб, барибир 3-4та гол ўтказиб шарманда бўлганимиз қолади», «Ўзбекистонга ЖЧда қатнашишга анча бор», «Қўяверинглар, музқаймоқ еб қайтиб келишади»... каби салбий фикрлар ҳам эгаллаб олмоқда. Очиғи, биз бу фикрларни ўқиб ҳайрон бўлганимиз йўқ, албатта. Чунки баъзан манзилга етиб бориш бахтини эмас, йўлнинг охиридаги эҳтимолий хавфни муҳокама қилишни яхши кўрадиган тоифадаги одамлар гуруҳи борлигини жуда яхши тушунамиз.

Шу ўринда уларга қарата савол бермоқчимиз: Агар мундиалда қайд этиладиган натижа ҳамма нарсадан муҳим бўлса, нега бир йил аввал бутун мамлакат бу мусобақага йўлланма олганимизни катта хурсандчилик билан нишонлади? Нима учун Марказий Осиёдан тортиб бошқа қардош халқларгача Ўзбекистоннинг тарихий муваффақиятни эътироф этиб, табриклади? Жавоб оддий: чунки улар бўлажак ҳисобларни эмас, тарих яратилганини кўра олишди. Тарихда эса ҳисоблар эмас, жасорат мадҳ этилади. Айниқса, бу масалада катта муваффақиятга ташланган биринчи қадам муҳим ҳисобланади. Оддий мисол, бугун ким Германиянинг 1954 йилги ЖЧда нечта гол урганини эслайди? Хўш, ким Аргентина биринчи мундиалда қандай натижа қайд этганини муҳокама қилади? Ҳеч ким. Чунки вақт ўтган сайин ҳисоблар эмас, воқеалар қолади. Демак, бизнинг жаҳон чемпионатига чиққанимиз - бу буюк тарих, тамом. Чунончи спортда мағлуб бўлиш мумкин. Тарихда эса йўқ. У бўлса аллақачон ёзилди. Бу саҳифага энди ҳеч ким тузатиш кирита олмайди. Ҳеч ким Ўзбекистондан жаҳон чемпионати иштирокчиси мақомини тортиб ололмайди. Ҳеч ким 2025 йилнинг ўша июндаги оқшомини халқ хотирасидан ўчира олмайди. Демак, шундай экан, бугун биздан футболчиларимизни танқид қилиш, камситиш ва башорат қилиш эмас, уларни қўллаб-қуватлаш талаб қилинади.

Биз ишонамизки, бугун катта ҳаяжон билан мундиалдаги иштирокини бошлаган футболчиларимиз болалигида телевизор орқали жаҳон чемпионатини томоша қилган авлоддир. Шубҳа йўқки, улар ҳам бир вақтлар дунё юлдузларининг катта мусобақалардаги ўйинларини кузатиб, ҳавас қилиш билан бирга кун келиб Ўзбекистон байроғини шу саҳнада кўришни чин дилдан хоҳлаган. Мана энди ўзлари ана ўша майдонда жавлон уришади.

Ҳа, футболчиларимиз тарих яратишганини ҳеч ким истисно этолмайди. Лекин унутмайликки, уларнинг энг катта хизмати - янги орзулар учун эшик очиб беришида бўлди, барибир. Бу ерда яна бир муҳим ҳақиқат шундаки, жаҳон чемпионатига чиққан жамоа фақатгина ҳозирги футболчи ва мураббийлардан иборат эмас. Аксинча, бу муваффақият ортида қишнинг совуғида ҳам майдонда болаларга тўп тепишни ўргатган мутахассислар, фарзандининг орзуси учун борини беришга тайёр бўлган ота-оналар, туман ҳамда қишлоқлардаги чанг майдонлар ва албатта қуёш тиғида футбол ўйнаган минглаб болаларнинг меҳнати бор. Хуллас, бугунги муваффақиятларимизда уларнинг ҳам ҳиссаси беқиёс.

Эҳтимол, йиллар ўтиб Ўзбекистон футболи янада катта зафарларга эришар. Эҳтимол, янада буюк натижалар қўлга киритармиз. Ҳатто бу ҳақда китоблар ёзилар, ҳужжатли фильмлар суратга олинар. Аммо биринчи қадамнинг қадри ҳар доим бошқача бўлади. Чунки ҳар қандай буюк саёҳат биринчи қадам билан бошланади. Эҳтимол, вақти келиб, фарзандларимиздан бири: - Дада, Ўзбекистон биринчи марта жаҳон чемпионатига чиққан куни қаерда эдингиз? - деб сўраб қолар ва биз ана шунда ғурур билан жавоб берамиз: - Мен ўша кунни яшаб ўтганман болам! Демак, бугун Ўзбекистон футбол харитасида янги саҳифа очилди. Йиллар ўтади, ҳисоблар унутилади, статистикалар янгиланади, рекордлар алмашади. Аммо бир нарса ўзгармайди: 2025 йилнинг 5 июнь оқшоми - ўзбек футболи учун орзудан воқеликка айланган кун сифатида абадий ёдда қолади. Шундай экан бугунги лаҳзадан фақатгина завқ олайлик Азизлар. Чунки тарих ҳар куни ҳам яратилмайди.

Хуршид ЮСУПОВ